TürkçeEnglishDeutschRussianFrench
02.10.2020
header
Geri D繹n   
  DEPREM YONETMELIGI

DEPREM HASAR SAPTAMA

Son zamanlarda meydana gelen b羹y羹k depremlerin ard覺ndan gerek konunun uzmanlar覺n覺n gerekse yap覺 sahiplerinin deprem sonras覺 meydana gelebilecek hasarlar覺n tespiti s覺ras覺nda aa覺daki detaylar olduk癟a 繹nem kazanm覺t覺r. Hem yap覺 sahiplerinin hem de yetkili kiilerin asar tespit s覺ras覺nda kendi kendine soraca覺 sorular aa覺da s覺ralanmaktad覺r.

1) G繹zle yap覺lan tespitler ve an覺nda al覺nmas覺 gereken 繹nlemler, yap覺n覺n boalt覺lmas覺 ya da baz覺 b繹l羹mlerinin ask覺ya al覺nmas覺

2) Ta覺y覺c覺 ve ta覺y覺c覺 olmayan elemanlar覺n 羹zerindeki her t羹rl羹 hasar覺n fotograf ya da kroki olarak ka覺da ge癟irilmesi, 癟atlaklar覺n genilii ve yerlerinin 繹l癟羹lmesi ve iaretlenmesi, bunlar覺n yerlerinin daha sonra kar覺mamas覺 i癟in numaraland覺r覺lmas覺 yararl覺d覺r.

3) D羹ey elemanlardaki kal覺c覺 yatay 繹telemeler ve d羹eyden sapmalar覺n 繹l癟羹lmesi, yatay elemanlardaki d羹ze癟ten uzaklamalar ve d羹ey deformasyon ve sehimlerin 繹l癟羹lmesi

4) Yap覺 elemanlar覺n覺n boyutlar覺n覺n projesinde 繹ng繹r羹lenden farkl覺 yap覺lm覺 olmas覺 durumunda ger癟ek kesit ve boyutlar覺n 繹l癟羹lerek belirlenmesi

5) Yap覺dan malzeme 繹rnekleri al覺narak bunlar覺n dayan覺m ve gerilim birim deformasyon 繹zelliklerinin belirlenmesi

6) Gerektiinde betonarme yap覺larda donat覺lar覺n 羹st羹ndeki beton 繹rt羹 kald覺r覺larak donat覺m yeri, 癟ap ve miktar覺n覺n belirlenmesi

7) Yap覺n覺n deprem ya da hasar 繹ncesi durumu hakk覺nda bilgi toplanmas覺, 繹zellikle hangi koullarda yap覺ld覺覺, daha 繹nce deprem etkisinde kal覺p kalmad覺覺, 繹nceki hasar, onar覺m ve deiiklikler belirlenmelidir.

8) Yap覺n覺n dinamik 繹zelliklerinin, doal periyot ve s繹n羹m oran覺, 繹l癟羹lmesi, yap覺 elemanlar覺na statik y羹kleme deneylerinin yap覺lmas覺

9) Yap覺 癟evresindeki zeminin 繹zelliklerinin saptanmas覺, bunun i癟in gereken sondaj, 繹l癟me ve benzeri ilerin yap覺lmas覺

10) Yak覺n 癟evrede benzer yap覺lar覺n kar覺lat覺rma amac覺yla incelenmesi DEPREM ONARIMI

Meydana gelebilecek depremlerde b羹y羹k hasarlar覺 繹nlemek ad覺na 繹nceden yap覺lmas覺 gerekenler ise aa覺da s覺ralanm覺t覺r. 繹yle ki;

Genellikle hasar 繹ncesi dayan覺m d羹zeyine getirmek ONARIM, hasar 繹ncesine g繹re daha y羹ksek bir dayan覺m d羹zeyine getirmek GLEND襤RME olarak nitelenmektedir.

1) Yap覺n覺n a覺rl覺覺 azalt覺lmal覺d覺r.

Depremde yap覺ya gelen kuvvet yap覺n覺n a覺rl覺覺 ile orant覺l覺 olduu i癟in yap覺n覺n a覺rl覺覺nda yap覺lacak bir azaltma ayn覺 oranda yap覺ya gelebilecek deprem kuvvetinin de azalmas覺n覺 salayacakt覺r. Yap覺y覺 hafifletmek i癟in tula b繹lme duvarlar覺n yerine daha hafif al癟覺, gazbeton ya da ahap panolu b繹lme duvarlar覺 yap覺labilir. Yap覺n覺n 羹st katlar覺ndan bir ya da bir ka癟覺 y覺k覺labilir. Yap覺da 癟at覺y覺 yal覺t覺m i癟in konulmu a覺r malzemeler daha hafifleri ile deitirilebilir. Yap覺 i癟indeki kal覺n s覺valar ya da d覺 y羹z羹ndeki ta kaplamalar kald覺r覺labilir. Yap覺y覺 hafifletme olana覺 her zaman olmayabilir. Ancak bu olanaktan yararlanma yollar覺 aranmal覺d覺r. Merdivenlerden ta覺y覺c覺 sisteme gelen y羹kleri azaltmak i癟in merdivenlerin y羹klerini dorudan zemine aktaran d羹zenlemeler yap覺labilir.

2) Yap覺n覺n s羹nekliinin artmas覺.

S羹neklik yap覺n覺n enerji t羹ketme g羹c羹d羹r. Betonarme yap覺lar rijit kolon kiri birleimlerinin 癟atlay覺p hasar g繹rerek mafsall覺 birleim yerine d繹n羹mesi ile depremin enerjisini t羹ketirler. Mafsallaan ek yerinin y羹k ta覺ma g羹c羹nde 繹nemli bir kay覺p olmamal覺d覺r.

3) Yap覺n覺n ta覺ma g羹c羹 artt覺r覺lmal覺d覺r.

Yap覺da oluan hasar gelen kuvvetlere kar覺 dayan覺m覺n az olmas覺n覺n sonucudur. Gelen kuvvetlere kar覺 yeterli dayan覺m覺n salanmas覺 ile hasar durdurulacak ya da bir daha olmayacakt覺r. Bunun ger癟eklemesi i癟in yap覺n覺n gelen ya da gelebilecek y羹klere kar覺 dayan覺m覺n覺n, eer yetersizse artt覺r覺lmas覺 gerekir.

4) Yap覺n覺n dinamik 繹zelliklerinin iyiletirilmesi.

Yap覺daki hasar, asal titreim periyodu ile zemin hakim periyodunun birbirine 癟ok yak覺n olmas覺ndan dolay覺 oluan rezonans ile ilgili ise, yap覺n覺n dinamik 繹zellikleri deitirilip yap覺 periyodu ile zemin hakim periyodunun birbirinden uzaklat覺r覺lmas覺 salanabilir.

5) Burulma etkisi azalt覺lmal覺d覺r.

Bir 癟ok yap覺da hasar yap覺n覺n katlar覺ndaki a覺rl覺k ve rijitlik merkezlerinin birbirinden uzak olmas覺n覺n ortaya 癟覺kard覺覺 burulma etkisi ile olumaktad覺r. rnein perde duvarlar覺n yap覺n覺n bir yan覺nda toplanm覺 olmas覺 burulma oluturaca覺 gibi, ta覺y覺c覺 olmayan b繹lme duvarlar覺n覺n katlarda dengeli bir bi癟imde yerletirilmemi olmas覺 da yap覺n覺n a覺rl覺k ve rijitlik merkezleri aras覺nda fark oluturarak, yap覺da burulma etkisi ortaya 癟覺karabilmektedir.

Onar覺m s覺ras覺nda eklenen perde duvarlar覺n da bir burulma etkisi yaratabilecekleri g繹z 繹n羹nde tutulmal覺 ve yerletirilmeleri s覺ras覺nda rijitlik merkezi ile a覺rl覺k merkezi aras覺ndaki mesafe olabildiince az tutulmal覺d覺r.

6) Y羹kleri ta覺yacak yeni elemanlar yerletirilmelidir.

Yap覺da depremde gelen yatay y羹kleri ta覺yacak elemanlar yetersiz ise ya bu elemanlar覺n yatay y羹k ta覺ma g羹癟leri artt覺r覺l覺r ya da yeni yatay y羹k ta覺yacak elemanlar yerletirilir.

ATLAKLARIN ONARIMI

atlaklar durmu ise onar覺labilir. 癟atlak onar覺m覺 kendi ba覺na bir olay deildir. atlak etkiyen bir kuvvetin ya da bir dayan覺m yetersizliinin ifadesidir. atlaa yol a癟an etki ortadan kald覺r覺ld覺ktan sonra 癟atlak onar覺m覺 yap覺lmal覺d覺r. te yandan genellikle durmu 癟atlak yoktur. B羹t羹n 癟atlaklar a癟覺l覺r ve kapan覺r. atlaklar覺n genleebilen strofor gibi esnek malzeme ile doldurulmas覺 oynamay覺 繹nleyebilir. ancak bu malzemenin 羹zerine konulan s覺va bu harekete uymayabilir. Dolgu ve 繹rt羹 i癟in 癟ekomastik gibi daha elastik bir malzeme uygun olacakt覺r. ancak 癟atlaklar覺n dikilmesi baka yerlerde yeni 癟atlaklar覺n olumas覺na engel olmayabilir.

1) Epoksi re癟ineleri : Epoksi re癟ineleri yap覺t覺rma 繹zellikleri 癟ok iyi olan sentetik re癟inelerdir. Suya, aside ve alkaliye diren癟leri 癟ok iyidir. Zamanla 繹zelliklerini yitirmezler. atlaa doldurulmu epoksi yap覺t覺r覺c覺s覺, 癟atla覺n yaratt覺覺 s羹reksizlik ortam覺n覺 s羹rekli duruma d繹n羹t羹r羹r. 癟atla覺n her iki y羹z羹n羹 癟atlak boyunca s羹rekli olarak birbirlerine balar ve gerilme birikimlerini 繹nler.

2) Epoksi ile onar覺m y繹ntemleri :

a) Epoksi enjeksiyon y繹ntemi 0.2-0.3 mm geniliindeki 癟atlaklar覺n onar覺m覺 i癟in uygundur. epoksi re癟inesi donat覺 ile beton aras覺nda a癟覺lmalar覺 doldurarak donat覺 ile beton aras覺ndaki aderans覺 artt覺rmaktad覺r.

b) Epoksi harc覺 ile doldurma ezilmi ve paralannm覺 ve de d繹k羹lm羹 betonlar覺 doldurmak i癟in kullan覺l覺r. Epoksinin i癟ine 癟ok ince arega kat覺larak bir t羹r beton elde edilir ve tahrip edilmi betonun yerine konulmaktad覺r.

3) Epoksi ile onar覺mda ta覺ma g羹c羹 art覺覺: Epoksi doldurulmu 癟atlak ara y羹zeyinde olduk癟a y羹ksek bir 癟ekme dayan覺m覺 salanmaktad覺r.

4) imento erbeti: imento standart覺 (TS-24) e g繹re 癟imento tanelerinin %95 i 200 ile 325 nolu eleklerden ge癟melidir. 癟imento erbetinin 0.1 mm. ve daha b羹y羹k 癟atlaklara girebilmesi olanakl覺 g繹r羹nmemektedir. Ancak k覺lcal 癟atlaklara 癟imento erbeti ancak bas覺n癟 alt覺nda doldurulmal覺d覺r.

5) imento enjeksiyonu: imento enjeksiyonu 繹zellikle ta覺ma g羹c羹 zay覺f olan moloz ta duvarlarda d羹羹k bas覺n癟lar alt覺nda uygulan覺r.

6) Mekanik balay覺c覺lar: atlaklar覺n epoksi re癟inesi, 癟imento erbeti ya da har癟la onar覺m覺 genellikle art覺k genilemeyen durmu 癟atlaklar覺n doldurulmas覺 amac覺yla yap覺lmaktad覺r. atlakta genileme s羹r羹yorsa 癟atla覺n mekanik balay覺c覺larla dikilmesi gerekir.

ESK襤 VE YEN襤 BETONU KAYNATIRMA YNTEMLER襤

Betonarme yap覺 eleman覺n覺n onar覺m ya da g羹癟lendirilmesinde eer beton enkesidinin b羹y羹t羹lmesi gerekiyorsa daha 繹nce d繹k羹lm羹 beton ile yeni d繹k羹len betonun birlikte monolitik tek par癟a olarak 癟al覺mas覺 gerekir.

1) Bas覺n癟 Kuvvetleriin Aktar覺m覺: Bu aktar覺m覺n salanmas覺 i癟in eski betonun y羹z羹n羹n p羹r羹zl羹 bir duruma getirilmesi, yeni d繹k羹len betonun eski betona iyi yap覺mas覺 i癟in taze betona hafif bir bas覺n癟 (10 kg/cm2) uygulanmas覺 ya da 繹zel balay覺c覺 maddelerin kullan覺lmas覺 繹nerilmektedir. P羹sk羹rtme beton ya da 繹zel beton kullan覺lmas覺 ile hemen hemen tam s羹reklilik salanabilmektedir.

2) Kesme kuvvetleri etkisi alt覺nda kaynama: Eski ve yeni betonun kesme kuvvetleri etkisi alt覺nda kaynamas覺 癟ok daha 繹nemlidir. Farkl覺 zamanlarda d繹k羹lm羹 iki betonun ara y羹zeyinin kesme etkisi alt覺nda kuvvet aktar覺m覺 betonlar覺n birbirine yap覺mas覺 ve s羹rt羹nme ile ger癟eklemektedir.

3) Kama donat覺s覺 ile kaynat覺rma: Eski ve yeni betonun ara y羹zeyine dik y繹nde yerletirilmi filiz demirlerinin kama etkisi ile kesme kuvvetleri aktarabilecei bilinmektedir. Kama etkisinden yararlan覺lacak filiz demirlerinin eski betonda ankraj i癟in a癟覺lacak yuvalara y羹ksek dayan覺ml覺 ve genleen har癟 ile yerletirilmesi gerekir.

4) Epoksi re癟ineleri ile kaynat覺rma: Bas覺n癟 alt覺nda eski ve yeni beton aras覺ndaki y羹zeyde kaynama hemen hemen %100 etkilidir.

DONATININ BETONA ANKRAJI

Donat覺n覺n betona balanmas覺 i癟in;

1) Ucu genleen 繹zel ankraj bulonu ya da ;

2) Epoksi gibi kimyasal yap覺t覺r覺c覺lar kullan覺lmaktad覺r.
 
 DEPREM YAPIM HATALARI

Yap覺larda tasar覺m s覺ras覺nda yap覺lan yanl覺lar

1) Deprem hesab覺n覺n hi癟 yap覺lmam覺 olmas覺

2) Yap覺n覺n ta覺y覺c覺 sistemi ile ta覺y覺c覺 olmayan b繹lme duvar gibi elemanlar覺n dengesiz yerletirilmesinden ortaya 癟覺kabilecek burulma etkilerinin dikkate al覺nmam覺 olmas覺

3) Yap覺n覺 deprem hesab覺nda se癟ilen deprem kuvvetlerinin gereinden k羹癟羹k al覺nm覺 olmas覺

4) Yap覺n覺n d羹ktilitesini artt覺racak kolon kiri ek yeri ayr覺ntilar覺na dikkat edilmemesi, yeterli miktarda etriye konulmamas覺, filiz boyu ve ankraj boylar覺n覺n yetersiz oluu, kiri ve kolon enkesitinin k羹癟羹k se癟ilerek donat覺 pursantajlar覺 y羹ksek elemanlar yap覺lmas覺 ve benzeri hatalar

Yap覺m s覺ras覺nda yap覺lan yanl覺lar

1) Donat覺 ile aderans覺 salayamayan 癟ok k繹t羹 kaliteli ve projede 繹ng繹r羹lenden d羹羹k dayan覺ml覺 beton yap覺m覺 ve donat覺n覺n standartlar覺n alt覺nda bir dayan覺mda oluu; depremde enkaz durumuna gelmi ya da 癟ok a覺r hasar g繹rm羹 betonarme yap覺larda hasar覺n birinci nedeni beton dayan覺m覺n覺n 癟ok d羹羹k olmas覺d覺r.

2) Projede d羹ktiliteyi salamak i癟in 繹ng繹r羹len etriye s覺klat覺r覺lmas覺, ankraj boylar覺 ve benzeri donat覺 ayr覺nt覺lar覺na uyulmamas覺 K襤R襤 GLEND襤RME

Betona yap覺t覺rma ileminde hem levhan覺n hem de betonun y羹zeylerinin haz覺rlanmas覺 gerekir.

1) nce 癟elik levhan覺n y羹zeyi perdahlanarak p羹r羹zlerden ar覺nd覺r覺lmal覺d覺r.

2) Beton y羹zeyindeki p羹r羹zler jet ta覺 gibi aletlerle t羹m羹 ile giderilmeli, 癟ukurluklar epoksi harc覺 ile doldurulur har癟 sertleince perdahlan覺r.

3) Kirie ya da d繹emede ankraj delikleri i癟in a癟覺lm覺 deliklere bulonlar yerletirilir.

4) D繹eme ya da kirite ankraj bulonlar覺na kar覺l覺k olan noktalarda levhada delikler a癟覺lmal覺 ve bu delikler ankraj bulonlar覺n覺n kolayca girilebilmesi i癟in al覺t覺r覺lmal覺d覺r. Ayr覺ca eer enjeksiyon y繹ntemi uygulanacaksa levhada enjeksiyon borular覺n覺n kar覺s覺na gelecei delikler de a癟覺lm覺 olmal覺d覺r.

5) Eer enjeksiyon y繹ntemi uygulanacaksa 癟elik levhalar覺n y羹zeyi tiner ile silinir. Enjeksiyon ve tama borular覺 levhaya yerletirilir. Levhan覺n ve enjeksiyon tama borular覺n覺n kar覺s覺na gelecei deliklerde a癟覺lm覺 olmal覺d覺r.

6) Daha sonra enjeksiyon borular覺ndan epoksi harc覺 s覺k覺l覺r.

7) Eer bas覺n癟la yap覺t覺rma y繹ntemi uygulanacaksa 繹zel bask覺 d羹zeni ile alt覺na epoksi re癟inesi s羹r羹lm羹 levha yine epoksi re癟inesi s羹r羹lm羹 y羹zeye yap覺t覺r覺l覺r ve bask覺 d羹zeninin vidalar覺 s覺k覺t覺r覺larak epoksi sertleinceye kadar bask覺 uygulan覺r. Daha sonra bask覺 d羹zeni s繹k羹l羹r.

TANER EMLAK OFISI
Adres : Hac覺 Evhaddin Caddesi No.27/B Yedikule-Istanbul TURKEY 34107
Telefon : +90 212 588 85 03 - +90 212 588 29 32  Email : info@taneremlak.com